Archiwa tagu: zwalczanie korników

Rzemlik topolowiec

Rzemlik topolowiec – morfologia, zwyczaje i zwalczanie

Czym jest Rzemlik topolowiec ?

Rzemlik topolowiec (Saperda carcharias) jest fizjologiczno-technicznym szkodnikiem pierwotnym topól zaliczanym do rodziny kózkowatych, podrodziny Lamiinae (zgrzypikowate), plemienia Saperdini (rzemliki) i rodzaju Saperda (rzemlik).

Opisanie rzemlika topolowca

Rzemlik topolowiec opisany został dość dawno bo już w 1758 roku przez Karola Linneusza. W 1775 roku Johann Chrstian Fabriucius przeniósł go do rodzaju Saperda. W wydanym w 1837 roku podręczniku entomologii leśnej Ratzenburga znalazło się już całkiem sporo informacji dotyczących tego gatunku. W 1839 roku Mulsant podzielił rodzaj saperda na 5 podrodzajów i zaliczył rzemlika topolowa do podrodzaju Anaerea. W przeszłości rzemlik topolowiec był również zaliczany do rodzajów Lamia i Leptura. Pierwsza większa praca dotycząca rzemlika topolowca pochodzi z 1920 roku kiedy to Ritchie opublikował liczącą sobie 44 strony pracę podsumowującą wyniki swoich prac nad tym drewnożernym owadem przeprowadzonych na terenie Szkocji. W 1935 roku pracę na temat rzemlika topolowca opublikowała radziecka uczona Sselistschenska. W 1951 pracę dotyczącą rzemlika topolowca opublikował inny radziecki uczony Greczkin. W Polsce wiele badań dotyczących rzemlika topolowca przeprowadził Władysław Strojny, który obszernie przedstawił wyniki swoich badań w pracy „Szkodniki drewna drzew szybko przyrastających”.

Skąd się wzieła nazwy rzemlika topolowca

Polska nazwa rzemlika topolowca została utworzona przez profesora A. Kozikowskiego. W wydanej w 1858 roku II tomie Historii Naturalnej systematycznie ułożonej profesor Leśniewski nazywał go rzemlikiem gnojowcem. We Francji ten drewnożerny robak znany jest jako Saperde chagrinee, w Niemczech ten żerujący w drewnie robak znany jest jako grosser pappel-bockkafer lub grosser pappelbock, we Włoszech ten drewnojad znany jest jako Saperda maggiore del pioppo, a w Rosji rzemlik topolowiec znany jest jako bolszoj topolowyj lub skripun bolszoi osinowyj.

Występowanie rzemlika topolowca – gdzie można go spotkać

Rzemlik topolowiec jest szeroko rozpowszechniony na terenie Europy oraz północnej części Azji. W Europie obecność rzemlika topolowca została wykazana na terenie Hiszpanii, Francji, Belgii, Holandii, Luksemburgu, Wielkiej Brytanii, Danii, Norwegii, Szwecji, Finlandii, Liechtensteinu, Niemiec, Polski, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Litwy, Łotwy, Estonii, Rosji, Rumunii, Mołdawii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Albanii, Macedonii, Bułgarii i  Grecji. Na terenie Azji rzemlik topolowiec występuje w Turcji, na Kaukazie, Syberii, w północnej części Chin i w Korei. Na terenie Polski rzemlik topolowiec występuje dość często, a na niektórych obszarach jest liczny.

Na terenach górskich ten drewnożerny owad pojawia się aż do wysokości wynoszącej 900 metrów nad poziomem morza, czyli na wysokości, która dla niektórych spośród występujących w Polsce szkodników drewna jest już niedostępna. Rzemlik topolowiec w Polsce występuje wszędzie tam, gdzie topole czyli na terenie lasów liściastych oraz w zadrzewieniach i uprawach topolowych.

Żerowanie rzemlika topolowca i wyrządzane szkody

Jak już wspominaliśmy rzemlik topolowiec żeruje głównie na topolach w tym zwłaszcza na osice. Poza osiką ten drewnożerny robak żeruje również na topoli czarnej znanej też jako sokor lub topola nadwiślańska, topoli szarej, topoli włoskiej, topoli kanadyjskiej i mieszańcach różnych gatunków topól. Bardzo rzadko zdarza się, aby ten drewnojad żerował na topoli białej. Prawdopodobnie rzemlik topolowiec może żerować na wszystkich gatunkach topól, choć jak dotąd nie na wszystkich odnotowano jego żerowanie. Rzemlik topolowiec atakuje części odziomkowe topól.

cornecoRzadko zdarza się aby atakował on wyższe partie żywych drzew, a tylko wyjątkowo żeruje w grubszych gałęziach topól. Rzemlik topolowiec może żerować w drzewach w różnym wieku począwszy od drzew dwuletnich aż po drzewa czterdziestoletnie, a nawet starsze. Ten drewnożerny owad żeruje w drzewach mających od 2 do 30 centymetrów grubości. Szczególnie liczny ten odżywiający się drewnem robak jest na stanowiskach dobrze nasłonecznionych. Obok topoli rzemliki topolowce żerują również, choć już znacznie rzadziej na wierzbach, choć istnieją też autorzy, którzy uważają, że jest inaczej i rzemlik topolowiec żeruje wyłącznie w topolach, a informacje o żerowaniu rzemlika topolowca na wierzbach wynikają jedynie z powtarzania błędu popełnionego przez jakiegoś autora w przeszłości lub z podobieństwa larw rzemlika topolowca do larw innych gatunków żerujących w drewnie owadów.

 

 

Jak wygląda rzemlik topolowiec

Osobniki dorosłe Rzemlika topolowca mają od 19 do 31 milimetrów długości. Szerokość tułowia osobników dorosłych tych żerujących w drewnie owadów wraz z nasadą przednich skrzydeł ma od 6 do 9 milimetrów. Ciało tego drewnożernego owada gęsto pokryte jest jasno lub szarożółtymi, krótkimi włoskami.

Czułki samic rzemlika topolowca są krótsze, a samców dłuższe od ich ciał. Ostatni z członów czułków tego odżywiającego się drewnem owada pokryty jest szarymi włoskami. Czułki osobników dorosłych tych drewnojadów mają postać jedenastoczłonowych szczecin. W swojej końcowej części są one cieńsze i ostro zakończone. Najgrubszy jest mający maczugowaty kształt pierwszy z członów czułek. W pobliżu nasady przewęża się on w kulisty, całkowicie schowany w puszce głowowej odcinek. Drugi człon czułek jest niewielki i ma kielichowaty kształt. Najdłuższy jest lekko rozszerzający się przy końcu trzeci człon. Kolejne człony czułek są dość podobne do siebie. Każdy kolejny z nich jest coraz krótszy i cieńszy. Ostatni z członów jest ostro zakończony. Środkowe człony czułek pozbawione są owłosienia przy wierzchołku. Wyglądają one jakby były czarno obrączkowane.

Ciała osobników dorosłych rzemlika topolowca są wydłużone. W swojej wierzchniej części są one słabo sklepione. Czasami zdarza się, że starsze osobniki rzemlika topolowca wycierają się i przybierają czarną barwę. Głowa rzemlika topolowca jest opuszczona w dół i dość silnie wciągnięta do przedtułowia. Z przodu ma kwadratowy zarys z zaokrąglonym wierzchem. U samic jest ona większa niż u samców. Przez czoło oraz ciemię rzemlika topolowca biegnie dobrze widoczna bruzdka. Krótka szyja rzemlika topolowca w przekroju poprzecznym jest okrągła. Nerkowate oczy tego żerującego w drewnie robaka silnie przewężają się w miejscu, w którym osadzone są czułki. Narządy gębowe typu gryzącego są silnie wykształcone i dobrze zaznaczone. Szerokość górnej wargi jest większa od jej długości. Przy nasadzie zwęża się ona. Naroża zaokrąglone. W środku na przednim brzegu znajduje się wcięcie. Całość gęsto pokryta jest krótkimi włoskami. Znajdują się tam również włoski dłuższe, ale są one nieliczne. Spod wargi wystają częściowo przykryte przez nią potężne, a jednocześnie mocno schitynizowane parzyste żuwaczki. Żuwaczki te są niemal płaskie. Jedynie na zewnętrznych brzegach są one lekko wypukłe.

Na krawędziach zewnętrznych są one sierpowato wycięte do połowy. Żuwaczki są wypolerowane i z wyjątkiem nasady pozbawione włosów. Pod żuwaczkami znajdują się lepiej wykształcone parzyste żuchwy. Dwa pierwsze z ich członów, a mianowicie pieniek i kotwiczka zrośnięte są w jedną całość. Do wewnętrznej krawędzi pieńka przymocowana jest nieruchoma żuchwa zewnętrzna. Wewnętrzny brzeg żuchwy gęsto pokryty jest błyszczącymi, grubymi i krótkimi szczecinami mającymi brunatną barwę. Głaszczki żuchwowe składają się z czterech członów. Dolna warga na sercowaty zarys. Znajduje się na nich para trójczłonowych głaszczek wargowych. Pierwszy z tych członów jest krótki. Drugi człon ma maczugowaty kształt. Trzeci człon głaszczek ma wrzecionowaty kształt i poprzecznie ścięty wierzchołek. Wszystkie człony są skąpo owłosione. Pierwszy z nich ma brunatną barwę, a pozostałe są ciemno zabarwione.

Przedplecze rzemlika topolowca jest gęsto, ziarniście i grubo punktowane oraz pokryte bardzo licznymi, niewielkimi, czarnymi punktami. Przedtułów ma cylindryczny kształt. Jego długość jest mniejsza od szerokości. Na środku przedplecza znajduje się wąski, podłużny szew. Śród i zatułów są zrośnięte ze sobą. W przekroju poprzecznym mają one trójkątny zarys. W części grzbietowej są one łukowato wygięte, a po stronie brzusznej zaokrąglone. Grzbietowa część wspomnianych odcinków jest błyszcząca, gładka, ciemna i pozbawiona włosów.  Tarczka ma trójkątny kształt i zaokrąglony wierzchołek.

Pokrywy samic rzemlika topolowca słabiej zwężają się ku tyłowi niż jest to w przypadku pokryw samców rzemlika topolowca. Pokrywy ściśle przylegają do ciała. Nieznacznie, zwłaszcza w przypadku samców wystają one poza koniec odwłoka. Pokrywy samców zwężają się ku końcowi, a pokrywy samic są niemal równoległe. W pobliżu nasady pokrywy pod ostrym kątem zaginają się ku dołowi, a im dalej ich końca tym bardziej stają się one zaokrąglone.

Błoniaste skrzydła są dłuższe od pokryw pod którymi są poprzecznie i podłużnie złożone.

Nogi rzemlika topolowca są smukłe. Najdłuższa jest ich ostatnia para. Biodra dwóch pierwszych par nóg mają kulisty kształt, a trzeciej pary są łódkowate. Krętarze są trójkątne. Uda wrzecionowate, a od zewnątrz przypłaszczone. Piszczele rozszerzają się ku wierzchołkowi. Na przedniej parze nóg znajduje się skośna bruzdka. Stopy składają się z czerech członów. Dwa pierwsze z nich są kielichowate i spłaszczone od strony spodniej. Pierwszy człon ostatniej pary nóg jest dwukrotnie dłuższy od drugiego. Trzeci człon składa się z dwóch płatów. Od spodu jest on spłaszczony. Znajduje się na nim głębokie wcięcie sięgające 4/5 jego długości. We wcięciu tym znajduje się czwarty człon, który zakończony jest niezrośniętymi pazurkami.

Odwłok rzemlika topolowca jest półkolisty z lekko wniesioną częścią grzbietową. Stopniowo zwęża się on ku końcowi. W części grzbietowej odwłok rzemlika topolowca jest niemal pozbawiony włosów.

Białe jaja rzemlika topolowca są owalne, a ich bieguny zaokrąglone. Mają one od 3,5 do 5 milimetrów długości. Z czasem fragment jaja w którym styka się ono z miazgą przybiera barwę czerwonawo-brunatną, a na chorionie pojawiają się wąskie rysy. Rysy te zazwyczaj są ukośne, rzadziej poprzeczne.

Larwy rzemlika topolowca osiągają do 47 milimetrów długości. Składają się one z poziomo osadzonej głowy i 12 segmentów. Ciała tych odżywiających się drewnem robaków zwężają się ku tyłowi. Ponadto w połowie ich ciał znajduje się przewężenie. Przedplecze tego drewnojada jest brunatne i silnie schitynizowane. W jego tylnej części znajdują się gęste, ciemnobrunatne, skierowane ku tyłowi ziarenka. Grzbietowe poduszki odwłokowe larw rzemlika topolowca są gęsto pokryte niewielkimi kolcami i silnie wypukłe. Pierwszy z segmentów z których zbudowane jest ciało larwy rzemlika topolowca znacząco wyróżnia się na tle pozostałych. W swojej grzbietowej części jest on ścięty pod katem 45 stopni. Na obu stronach ich powierzchni znajdują się 2 bruzdki. Bruzdki te są hakowato zagięte do wewnątrz pod katem prostym. Powierzchnia ścięcia pokryta jest ciemnymi, drobnymi, chitynowymi wzgórkami. Wzgórki te mają formę zwróconego wierzchołkiem do góry trójkąta równoramiennego z zaokrąglonymi rogami. Na brzusznej stronie pierwszego segmentu znajdują się dwie niewielkie tarczki mające kształt zwróconego do wewnątrz trójkąta o szerokiej podstawie. Pozostałe segmenty z których zbudowane jest ciało larw są bardzo podobne do siebie i wyraźnie zaznaczone. Na grzbietowej stronie segmentów od czwartego do dziesiątego biegną trzy bruzdki z których najsilniej widoczna jest bruzdka środkowa. Do trzeciego segmentu sięgają tylko dwie boczne bruzdki, które rozpoczynają się w połowie tego segmentu.

Na brzusznej stronie ciała larwy znajdują się dwie boczne bruzdki biegnące od 2 do 4 segmentu. Na brzusznej i grzbietowej stronie segmentów od 2 do 10 znajdują się brunatne, chitynowe wzgórki. Wzgórki te ułożone są w powierzchnie zbliżoną do elipsy. Chitynowe zgrubienia używane są przez larwy do poruszania się po chodnikach bez narażania na uszkodzenia ich miękkich ciał. Na obu bokach larw, ale bliżej strony grzbietowej znajduje się 9 przetchlinek. Przetchlinki te są ciemne i mają kształt elipsy. Największa jest pierwsza para przetchlinek znajdująca się na granicy pierwszego i drugiego segmentu. Kolejne przetchlinki znajdują się na segmentach od 4 do 11. Ostatni z segmentów w swojej końcowej części podzielony jest na 3 części. Przypomina on Y z szeroko rozstawionymi ramionami. Głowy tych drewnożernych larw są gładkie, błyszczące i białawo-żółte. Znajdują się na nich nieliczne, szczeciniaste włoski. Głowa larw lekko wystaje z pierwszego segmentu przedplecza od którego jest ona dwukrotnie węższa. Jest ona spłaszczona i prostokątna w przekroju poprzecznym. Jej naroża są zaokrąglone, a stosunek boków to 2:1. Larwy potrafią wyciągać swoją głowę z pierwszego segmentu. Fragment głowy chowający się w pierwszym segmencie jest jaśniejszy od reszty głowy. Barwą przypomina on ścięcie pierwszego segmentu. Część głowy pozostająca na zewnątrz jest ciemnobrunatna, a nawet czarna. Szczególnie ciemna jest głowa larwy rzemlika topolowca w okolicach narządów gębowych.

Wspomniane narządy gębowy są bardzo silnie zbudowane. Dotyczy to zwłaszcza żuwaczek, które są bardzo wyraźne podczas każdego z okresów życia larwy. Żuwaczki te mają kształt stożka z szeroką częścią podstawową. Żuwaczki są najsilniej ubarwioną spośród wszystkich części ciał larw. Żuwaczki larwy rzemlika topolowca przykryte są brunatną, półkolistą, wciętą przy nasadzie górną wargą. Żuchwa rzemlika topolowca składa się z członu podstawowego w którym umieszczony jest drugi, mniejszy człon.

Warga dolna ma postać płatowatego mięsistego tworu. Jest on równie długi co 2 podstawowe człony żuchw. Z boku w połowie długości dolnej wargi znajdują się dwuczłonowe, ostro zakończone głaszczki, które sięgają do połowy długości żuchwy. W dolnej części dolna warga gęsto pokryta jest szczecinastymi włosami. Obok nasady żuwaczek znajdują się krótkie czułki. Dwa pierwsze człony czułek są stożkowate, a trzeci jest większy od drugiego. Larwy rzemlika topolowca pod względem wyglądu są bardzo podobne do larw rzemlika osikowego. Larwy rzemlika topolowca są jednak od nich minimalnie grubsze, a pierwszy segment ich ciała jest szerszy.

Żółtawe, rzadko owłosione poczwarki tego drewnożernego robaka mają od 19 do 34 milimetrów długości. Pod względem wyglądu są one dość podobne do osobników dorosłych tego drewnożernego owada. Poczwarki samic rzemlika topolowca są większe, silniej zbudowane, ich odwłok jest grubszy, a czułki krótsze niż jest to w przypadku samców rzemlika topolowca. Początkowo poczwarki rzemlika topolowca są cielistożółte. Przysadki, głowa, odwłok i część grzbietowa tułowia są nieco ciemniejsze od reszty ich ciał. Długość ciał poczwarek rzemlika topolowca jest podobna do długości ciał osobników dorosłych. Głowa poczwarek jest silnie pochylona w kierunku stron brzusznej.

Ich czułki ułożone są wzdłuż bocznej strony ciała. Z wyjątkiem drugiej pary odnóży zakręcają one w stronę głowy. Uda wszystkich odnóży skośnie skierowane są w stronę grzbietu. Do nich niemal równolegle dociągnięte są golenie. Stopy odbiegają do tyłu. Kikutowate, jednakowej długości skrzydła obu par sięgają najwyżej do trzeciego segmentu odwłoka. Skośnie skierowane są one do dołu równolegle do pochylenia głowy. Wciśnięte są pomiędzy ciało, uda i golenie. Końcowa część skrzydeł wywinięta jest na trzecią parę odnóży. Ciało poczwarki skąpo pokryte jest włosami. Najwięcej jest ich na ostatnim segmencie odwłoka. Na ostatnim tergicie odwłokowym poczwarki rzemlika topolowca znajduje się mające kształt podkowy zgrubienie, które pokryte jest ostrymi kolcami.

Rozmnażanie się i rozwój szkodnika jakim jest rzemlik topolowiec

W Polsce osobniki dorosłe rzemlika topolowca pojawiają się od końca czerwca aż do końca września. Najliczniejsze są w lipcu i na początku sierpnia. W krajach o cieplejszym klimacie mogą one pojawiać się wcześniej. Wahania dotyczące liczebności rzemlików topolowców w poszczególnych latach są dość spore.

Po wylęgnięciu się osobniki dorosłe rzemlika topolowca odbywają żer dojrzewający w koronach drzew. Najczęściej rozpoczyna on się po upływie od 1 do 3 dni od opuszczenia drewna przez rzemliki topolowce. Podczas żeru dojrzewającego te drewnożerne owady wygryzają w koronach drzew koliste otwory z postrzępionymi brzegami, obrączkują cieńsze pędy i tworzą nieregularne dziury w liściu z charakterystycznie postrzępionym brzegiem. Rzadko zdarza się, aby rzemliki topolowce tworzyły więcej niż jedną dziurę w jednym liściu. Wielkość tych dziur jest zróżnicowana. Mają one od 3×4 do 27x 13 milimetrów. W drewnie dorosłe rzemliki topolowce zjadają kambium i łyko, a także uszkadzają powierzchniowe warstwy drewna. Dorosłe ezemliki topolowce dość dobrze latają, ale starają się oszczędzać energię. Na kolejne gałązki przenoszą się powoli używając do tego celu nóg zamiast skrzydeł. Nawet osobniki dorosłe, które zostały strącone z gałęzi prędzej spadną na ziemię niż użyją skrzydeł aby zatrzymać spadanie. Zdarza się to jednak rzadko ponieważ odnóża umożliwiają im dobre trzymanie się gałęzi. W warunkach laboratoryjnych stwierdzono nawet, że potrafią one poruszać się po szklanych ścianach, a nawet sufitach.

Aktywność rzemlików topolowców przypada głównie na zmierzch i późny wieczór. Kopulacja rzemlików topolowców trwa dość długo bo aż kilka godzin. Czasami zdarza się, że samce walczą pomiędzy sobą o samice.

Jaja składane są przez samice tego drewnojada pojedynczo w sporządzanych za pomocą żuwaczek nacięciach w korze. Nacięcia te najczęściej zlokalizowane są w dolnej części pnia zdrowych drzew. Większość z nich znajduje się na wysokości wynoszącej od 2 do 12 centymetrów. Nieliczne znajdują się wyżej aż do wysokości 150 centymetrów. Jaja składane są przez samice rzemlika topolowca na większych wysokościach głównie w przypadku drzew starszych, których kora w dolnej części jest już mocno zgrubiała. Przed złożeniem jaj samice rzemlika topolowca chodzą po powierzchni pnia i badają ją za pomocą pochylonych w dół czułek. Jaja składane są przez samice rzemlika topolowca na gładkiej powierzchni pni lub wewnątrz pęknięć. Podczas składania jaj samica rzemlik topolowca ustawiona jest do pnia poprzecznie lub skośnie, a następnie wygryza za pomocą żuwaczek szparę w której umieszcza pokładełko. Szerokość tej szpary wynosi nie więcej niż milimetr, długość od 4 do 7 milimetrów (najczęściej jest to 6 milimetrów), a głębokość od 2 do 3 milimetrów.

Podczas wygryzania szpary często zdarza się, że samica wysuwa pokładełko na zewnątrz i skrzypi bez wyraźnego powodu. Po wygryzieniu szpary samica ustawia się do niej tyłem i za pomocą końca odwłoka poszukuje wygryzionego miejsca. Zazwyczaj trwa to dość krótko, a samicy udaje się odnaleźć szparę już po kilku dotknięciach. Po odnalezieniu otworu samica wpuszcza do niego pokładełko, podnosi się w górę na dwóch parach odnóży i pozostając w bezruchu zaczynają składać jajo. Podczas składania jaja wysuwa ona czułki do przodu. Po złożeniu jaja przez samicę rzemlika topolowca wypuszcza ona z odwłoka krzepnącą ciecz i zalewa nią szparę. Na drzewach o cienkim łyku jajo umieszczane jest pomiędzy łykiem, a drewnem, a na drzewach o grubym łyku wewnątrz łyka. Po złożeniu kilku jaj samica przerywa ich składanie, opuszcza szyjkę korzeniową i wędruje w górę pnia, czasami nawet aż do korony lub schodzi na ziemię. Tam samica ponownie kopuluje, a potem ponownie składa jaja. Zdarza się to wielokrotnie. Samica nie przestaje składać jaj nawet jeśli jest niepokojona podczas tej czynności. Często zdarza się również, że samice wygryzają otwory, ale ostatecznie nie składają w nich jaj. W każdej szparze umieszczane jest jedno jajo.

Na wylęg larw z jaj złożonych przez samice rzemlika topolowca trzeba czekać dość długo bo aż do następnego roku. Wylęg ten ma miejsce od końca kwietnia do początku czerwca. Drewnożerne larwy żerują w drzewach zdrowych. Jeśli drzewo w którym żerują larwy uschnie podczas ich żerowania zginą one razem z nim.

Larwy tych drewnożernych owadów wygryzają w drewnie płaskie chodniki o kolistym zarysie. Powstające przy tym drobne wiórki wyrzucane są przez te robaki żerujące w drewnie na zewnątrz ich żerowisk. Później kształt drążonych przez te drewnożerne larwy chodników zmienia się. Staja się one podłużne, a ich przekrój eliptyczny. Chodniki drążone w tym czasie zapełniane są przez larwy mającymi 4 milimetry długości wiórkami. Rzemliki topolowce wywiercają w korze otwory przez które te drewnożerne larwy usuwają cześć tych wiórków. Usuwane wiórki gromadzą się dookoła szyi korzeniowej. Nierzadko zdarza się, że wiele larw rzemlika topolowca jednocześnie żeruje w jednym drzewie, a drążone przez nie chodniki łączą się ze sobą. Intensywne żerowanie rzemlików topolowców zlokalizowane w odziomkowej części drewna powoduje powstawanie zgrubienia zlokalizowanego nieznacznie powyżej szyjki korzeniowej. Zgrubienie to stopniowo powiększa się podczas żerowania larw rzemlika topolowca. W październiku po osiągnięciu przez larwy tego drewnożernego owada 12 milimetrów długości kończą one żerowanie, a następnie zimują wewnątrz przebiegających w drewnie chodnikach.

Podczas kolejnego roku żerowania te drewnożerne robaki wgryzają się głębiej w drewno. Jeśli dane drzewo jest cienkie chodniki drążone są przez te drewnożerne robaki w górę lub w dół wewnątrz rdzenia. Powstają przy tym mające do 15 milimetrów długości wiórki, które wyrzucane są przez te drewnożerne robaki na zewnątrz poprzez krótkie chodniki, które wygryzane są w poprzek włókien. Po kolejnym przezimowaniu larw rzemlika topolowca chodniki te przedłużane są przez nie w górę. Za równo całkowita długość chodników jak i ich szerokość pod koniec rozwoju larwy rzemlika topolowca są dużo większe niż jest to w przypadku większości innych gatunków szkodników drewna. Mają one do 75 centymetrów długości i 2 centymetry szerokości. Czasami zdarza się, że chodniki larwalne częściowo zlokalizowane są w podziemnej części pnia. Większość długości chodników powstaje na początku żerowania. W drugim roku larwy zajmują się głównie poszerzaniem chodników już istniejących.

Również to wyróżnia rzemlika topolowca ponieważ tylko niewielka część szkodników drewna żeruje pod ziemią, a jeszcze mniej jest szkodników drewna, którym zdarza się żerować za równo pod ziemią jak i nad ziemią. Jesienią trzeciego roku żerowania larwa rzemlika topolowca przygotowuje kolebkę poczwarkową. Kolebka ta ma 37 milimetrów długości. Znajduje się ona w przedłużeniu chodnika głównego. Larwy rzemlika topolowca zimują wewnątrz tych kolebek, a ich przeobrażenie się następuje dopiero w następnym roku. Może ono nastąpić od kwietnia do sierpnia. Po upływie od 10 do 17 dni od wylęgnięcia się osobników dorosłych rzemlika topolowca wygryzają się one na zewnątrz drewna poprzez kolisty otwór wylotowy mający 12 milimetrów średnicy.

Całkowita długość cyklu rozwojowego rzemlika topolowca uzależniona jest od warunków zewnętrznych w tym zwłaszcza od pogody. W krajach Europy południowej rozwój rzemlika topolowca może zakończyć się w ciągu zaledwie dwóch lat, ale na terenie Polski trwa on od trzech do czterech lat.

Szkody wyrządzane przez rzemlika topolowca

Rzemlik topolowiec to groźny szkodnik pierwotny topól. Poważne, a jednocześnie bardzo charakterystyczne uszkodzenia powodowane są za równo przez żerujące w drewnie larwy jak i osobniki dorosłe rzemlika topolowca. Młodsze drzewa opanowane przez rzemlika topolowca łamane są przez wiatr, a starsze giną. Jeśli żerujące w drewnie larwy są nieliczne drzewa mogą przeżyć pomimo ich żerowania jednakże także na nich silnie odbija się żerowanie larw. Drzewa takie mają zdeformowane strzały, są osłabione i wolno rosną.

Uszkodzone drzewa stają się również podatne na żerowanie szkodników wtórnych w tym zwłaszcza przeziernika topolowca, a także na zakażenia spowodowane przez patogeniczne bakterie lub grzyby powodujące wydzielanie się posuszu, zamieranie drzew i zgniliznę drewna. Uszkodzenia powodowane przez larwy rzemlika topolowca sprawiają, że wartość użytkowa drewna w którym żerowały znacznie spada. Szkody wyrządzane przez rzemlika topolowca szczególnie znaczące są na terenie plantacji topoli. Pierwsze znane nam informacje dotyczące szkód wyrządzonych przez rzemlika topolowca pochodzą z 1914 roku z Włoch. Podana ona została przez Cecconiego

Zapobieganie szkodom wyrządzanym przez rzemlika topolowca

Zapobieganie szkodom wyrządzanym przez rzemlika topolowca polega na zwalczaniu rzemlika topolowca w sąsiedztwie planowanych upraw topoli oraz regularnym kontrolowaniu stanu zdrowotnego upraw tego gatunku drzew. Należy także unikać zakładania wielkoobszarowych monokultur topoli. Jeśli to możliwe monokultury te powinny być zakładane na terenach, które nie są zagrożone przez rzemlika topolowca. Należy zadbać także o odpowiednie warunki wzrostu dla topól. Drzewa powinny być odpowiednio uprawiane, a gleba właściwie nawożona. Poza tym szkółki nie powinny być zakładane w pobliżu miejsc w których rosną osiki lub topole. Kontrole występowania rzemlika topolowca powinny być przeprowadzane podczas pogodnych dni począwszy od 15 sierpnia do 15 września.

Podczas wspomnianych kontroli sprawdzane powinny być odziomkowe części wszystkich drzew. Kontrole te umożliwiają za równo monitoring występowania rzemlika topolowca jak i ocenę skuteczności zabiegów jego zwalczania przeprowadzonych w latach poprzednich. Jeśli kontrolowane zadrzewienia topolowe lub plantacje mają do 4 lat, a opanowane zostały pojedyncze drzewa obejmujące do 10 % topól znajdujących się w danym miejscu uszkodzone w ten sposób egzemplarze powinny zostać zastąpione sadzonkami zdrowymi. Jeśli opanowanie topól przez rzemlika topolowca jest nieco większe to na drzewach trocinkowych wykonywane są zabiegi chemiczne.

W przypadku plantacji starszych procedura zwalczania tego drewnożernego owada jest nieco inna. Jeśli opanowana przez rzemlika topolowca została mniej niż połowa drzew to drzewa trocinkowe poddawane są zabiegom chemicznym, a jeśli obecność rzemlika topolowca stwierdzono na więcej niż na połowie drzew zabiegom poddawane są wszystkie drzewa. Wspomniane zabiegi chemiczne przeprowadzane są podczas słonecznych dni w drugiej połowie czerwca. Zabiegi te polegają na opryskaniu dolnej części pnia aż do wysokości wynoszącej 60 centymetrów za pomocą insektycydów kontaktowych w roztworach olejowych.

Wrogowie rzemlika topolowca

Na rozwój rzemlika topolowca w dużym stopniu wpływają czynniki zewnętrzne w tym naturalni wrogowie tego owada. Najpoważniejsi wrogowie rzemlika topolowca to dzięcioły, pasożytnicze owady i grzyby. Spośród dzięciołów najpoważniejszym wrogiem tych owadów są trzy gatunki dzięciołów pstrych, a mianowicie mały, duży i średni, a także dzięcioł zielony. Larwy wydobywane są z drewna przez dzięcioły przez cały rok w tym zwłaszcza zimą gdy zdobycie innych rodzajów pożywienia jest utrudnione. Dzięcioły mogą wydziobywać larwy nawet z głębokości wynoszącej kilka centymetrów.

Dzięcioły nie wydziobują larw na ślepo. Zazwyczaj dobrze zdaja sobie sprawę z tego, gdzie się one chowają i wykuwają swoje otworu na wierzchołkach ich chodników. Rzadko zdarza się, aby w celu wydobycia pojedynczej larwy dzięcioły wykuwały dwie dziury. Dzieje się tak jednak tylko w sytuacji, gdy larwa przesunie się w chodniku podczas wykuwania dziury przez dzięcioła. Mimo iż dzięcioły są poważnym wrogiem rzemlika topolowca trudno jest uznać je za szkodliwe w kontekście zwalczania tego owada ponieważ uszkadzają one drzewa oraz zjadają larwy zarażone pasożytami oraz same pasożyty.

Największym naturalnym wrogiem rzemlika topolowca nie są jednak dzięcioły, lecz pasożyty. Spośród pasożytów największym zagrożeniem dla rzemlika topolowca są pasożyty jaj na przykład Euderus Cautacus. Pasożytami zarażona jest spora cześć jaj rzemlika topolowca, a w pojedynczym jaju może być nawet kilkanaście osobników pasożytów. Pasożyty pojawiają się w jajach rzemlika topolowca wkrótce po ich złożeniu. Do jesieni potrafią całkowicie zjeść zawartość jaja, a następnie zimują w jego wnętrzu. Jaja rzemlików zarażone pasożytami poznać można po wrzecionowatym kształcie, choć jeśli pasożytów jest w nich niewiele są one nierozróżnialne od jaj niezarażonych pasożytami. Wiele pasożytów ginie wewnątrz jaj.

W larwach rzemlika topolowca żeruje Ischnocerus rusticus. Samice tego gatunku składają jaja w młodych, przebywających blisko łyka larwach. W ciele pojedynczej larwy składanych jest do kilkunastu jaj. Całkowity czas rozwoju tych pasożytów w ciele żywiciela to około roku. W larwach rzemlika topolowca żerują również Xylophrurus lancifer, rhimphoctona fulvipes, Ephialtes abbreviatus, Cryptus viduatorius, Kaltenbachia dentata i remiteles rufobasalis. Pasożyty zazwyczaj usiłują przedostać się do larw poprzez otwory przez które wyrzucały one wiórki. Jeśli nie mogą dostać się do larw tą drogą nawiercają drewno. Zarażone larwy dopóki żyją żerują w ten sam sposób co larwy zdrowe. Drewno opuszczane jest przez pasożyty otworami, którymi larwy rzemlika topolowca wyrzucały wiórki.

Na osobniki dorosłe polują ptaki na przykład kukułki.

Rzemlik topolowiec – morfologia, zwyczaje i zwalczanie
5 (100%) 1 głos[ów]
bogatek spiżowy szkodnik drewna

Bogatek spiżowy – gdzie występuje i co niszczy

Występowanie – gdzie można spotkać bogatka spiżowego

Bogatek spiżowy  (Buprestis haemorrhoidalis) występuje na terenie Europy i Syberii. W Polsce bogatek spiżowy pojawia się w lasach mieszanych i iglastych znajdujących się na terenach nizinnych i górskich, ale jedynie na obszarach lokalnych ten żerujący w drewnie robak jest liczny.

Czym się żywi bogatek spiżowy – żerowanie szkodnika

Bogate spiżowy żeruje w martwym, najczęściej lekko zagrzybionym drewnie drzew iglastych. Atakuje drewno drzew stojących, drewno leżące i drewno, które zostało użyte do budowy konstrukcji.

Jak wygląda bogatek spiżowy – morfologia owada

Osobniki dorosłe bogatka spizowego mają od 11 do 20 milimetrów długości. Ciało bogatka spiżowego jest brunatnoczarne z zielonym lub niebieskim połyskiem. W zagłębionych bruzdach znajdujących się na pokrywach bogatka spiżowego znajdują się szeregi kropek. Wierzchołki pokryw bogatka spiżowego są prosto ścięte.

Białe larwy bogatka spiżowego osiągają do 35 milimetrów długości. Pierwszy pierścień tułowia bogatka spizowego jest co najmniej dwukrotnie szerszy od środkowych pierścieni odwłoka. Na tarczy przedpiersia bogatka spiżowego znajduje się bruzda środkowa dochodząca aż do przedniego brzegu tarczy. W sąsiedztwie znajdujących się na przedpleczu bruzd zobaczyć można drobne wzgórki. Część przedplecza larw bogatka spiżowego pokryta wzgórkami jest  szersza i bardziej zaokrąglona niż jest to w przypadku blisko z nim spokrewnionego bogatka wiejskiego.

Rozmnażanie się i rozwój bogatka spiżowego

Rójka bogatka spiżowego podobnie jak jest to w przypadku jego bliskiego krewnego bogatka wiejskiego odbywa się w lipcu i w sierpniu. Jaja składane są przez samice bogatka spiżowego w szczelinach kory.

Początkowo żerowanie larw bogatka spiżowego odbywa się płytko pod korą. W późniejszym czasie przenosi się ono do głębszych warstw drewna. Jeśli na drewnie nie ma kory jaja składane są przez samice bogatka spiżowego do szpar w drewnie. Pod względem wyglądu żerowiska bogatka spiżowego bardzo przypominają żerowiska miedziaka sosnowca z tym że chodniki drążone przez larwy bogatka spiżowego i och otwory wylotowe są nieco węższe niż jest to w przypadku chodników drążonych przez larwy miedziaka sosnowca i ich otworów wylotowych.

Rozwój bogatka spiżowego trwa co najmniej dwa lata.

Bogate spiżowy – zniszczenia i zagrożenia konstrukcji drewnianych

Bogatek spiżowy niszczy drewniane konstrukcje zlokalizowane na obszarach leśnych takie jak między innymi słupy płotowe. Zniszczenia powodowane przez bogatka wiejskiego koncentrują się zwłaszcza w górnych częściach budowli.

 

 

Bogatek spiżowy – gdzie występuje i co niszczy
5 (100%) 1 głos[ów]
tycz jodłowiec drewnożerny owad

Tycz jodłowiec – drewnożerny owad jodeł, sosen i świerków.

Tycz jodłowiec (Acanthocinus reticulatus) występuje głównie w środkowoeuropejskich górach. Spotykany jest on również, choć rzadziej we Włoszech oraz w Grecji. Wschodni zasięg występowania tego drewnożernego owada sięga aż do wschodniej Ukrainy. Na terenie Polski stanowiska tycza cieśli są rozproszone i zlokalizowane głównie w południowej części kraju. Znajdują się one w lasach iglastych w których występują jodły.

Żerowanie tycza jodłowca

Na terenie Polski tycz jodłowiec żeruje w jodle. Tycz jodłowiec może żerować również w sośnie i świerku, ale jak dotąd nie stwierdzono jego żerowania w tych gatunkach drzew na terenie naszego kraju. Tycz jodłowiec atakuje drzewa martwe, zamierające i osłabione. Zasiedla całą długość strzały.

Morfologia szkodnika, czyli jak wygląda tycz jodłowiec

Osobniki dorosłe tycza jodłowca mają wydłużone, lekko spłaszczone grzbietowo-brzusznie, brunatne ciała. Mają od 10 do 15 milimetrów długości. Ciało tycza jodłowca pokryte jest szarymi, brunatnymi lub pstrokatymi włosami. Człony czułków począwszy od członu trzeciego są szeroko białawo-szaro obrączkowane. Na bokach przedplecza znajduje się kolec. W jego przedniej części znajdują się cztery wzgórki ułożone w poprzeczny szereg i dwie podłużne czarne smugi. Na pokrywach znajdują się cztery podłużne, wystające, złączone w tylnej części żeberka. Na żeberkach tych znajdują się pędzelkowate pęczki złożone z czarnych włosów. W drugiej połowie pokryw znajdują się dwie przepaski. Pierwsza z nich jest jasna, a druga ciemna. Czułki samicy są półtora razy dłuższe od ich ciał, a czułki samców dwukrotnie dłuższe. Ciała samic zakończone są lekko wystającym do tyłu pokładełkiem. Białawożółte larwy są lekko spłaszczone grzbietowo-brzusznie. Osiągają one do 25 milimetrów długości. Ciała larw są silnie owłosione. Poduszki ruchowe segmentów odwłokowych pozbawione brodawek. Zauważyć na nich można jedynie niewyraźne bruzdy.

Tycz Jodłowiec – rozwój i rozmnażanie się drewnojada

Rójka tycza jodłowca ma miejsce w godzinach nocnych. Jest to zupełnie inaczej niż w przypadku większości szkodników drewna, których rójki przypadają zazwyczaj w dzień i to w czasie, kiedy jest najbardziej słonecznie. Osobniki dorosłe pojawiają się od czerwca do sierpnia. W dzień osobniki dorosłe zauważyć można w szparach kory martwych oraz usychających drzew, a także w drzewach powalonych i ściętych. Po odbyciu kopulacji samice składają jaja w szczelinach kory. Po wylęgnięciu się z jaj larwy przegryzają się przez korowinę, a następnie żerują w kambium, łyku, a także w powierzchniowych warstwach bielu. Chodniki larwalne mają podłużny przebieg. Ich rozmiar rośnie wraz ze zwiększaniem się rozmiarów larw aż do osiągnięcia przez nie  średnicy wynoszącej 13 milimetrów. Przepoczwarzenie larw tego drewnojada ma miejsce w mającej hakowaty kształt kolebce poczwarkowej, która ma od 5 do 6 milimetrów szerokości i od 20 do 22 milimetrów długości. Kolebki te wygryzane są przez larwę na głębokości wynoszącej 1 centymetr. Osobniki dorosłe wylęgają się jesienią. Opuszczają one kolebkę poczwarkową poprzez owalny otwór mający wymiary 3 na 4 milimetry. O opuszczeniu żerowiska osobniki dorosłe zimują w odziomkowej części sosen lub jodeł, albo szparach korowiny. Cały cykl rozwojowy tycza jodłowca trwa dwa lata.

Czy tycz jodłowiec stanowi zagrożenie?

Tycz jodłowiec to szkodnik wtórny. Atakuje obumierające i osłabione jodły. Powodowane przez niego uszkodzenia drewna są jednak płytkie w związku z czym uszkodzone przez tycza jodłowca fragmenty drewna podczas przecierania surowca trafiają do odpadów. Poza tym tycz jodłowiec występuje znacząco rzadziej od innych szkodników drewna.

Tycz jodłowiec – drewnożerny owad jodeł, sosen i świerków.
5 (100%) 57 głos[ów]
Zwalczanie korników w drewnie

Dlaczego korniki są niebezpieczne? Zwalczanie korników

Dlaczego korniki są niebezpieczne?

Jeśli zauważyliśmy, że w drewnie z którego zbudowany został nasz dom lub w naszych meblach żerują jakieś robaki bardzo często mówimy że mamy korniki w drewnie. W takiej sytuacji jesteśmy jednak w błędzie ponieważ korniki żerują w drewnie żywych drzew, a nie w drewnie użytym do konstrukcji budynków lub w meblach. Potocznie rzeczywiście nierzadko wszystkie szkodniki drewna nazywane bywają kornikami. W rzeczywistości jednak korniki czyli przedstawiciele rodziny kornikowatych są jednymi z wielu występujących na świecie szkodników drewna.

Korniki

Na terenie Polski występuje około stu gatunków korników, niemniej wszystkie one są do siebie dość podobne. Korniki pojawiają się wszędzie tam, gdzie są drzewa. Nierzadko zdarza się że pojawiają się w dużych ilościach i wyrządzają ogromne szkody nigdy jednak nie są to szkody w budynkach. Korniki są niebezpieczne przede wszystkim dlatego, że niszczą drzewa w lasach gospodarczych zmniejszając jakość i ilość produkowanego tam drewna. Jeśli chodzi o lasy naturalne to kwestia tego, czy korniki są szkodnikami wzbudza liczne kontrowersje. Kwestia ta była szeroko komentowana w mediach w związku z protestami związanymi z wycinką puszczy Białowieskiej. Wydaje się jednak, że w przypadku lasów naturalnych przeprowadzanie jakichkolwiek zewnętrznych interwencji przez człowieka nie jest konieczne przynajmniej jeśli ich celem nie jest pozyskiwanie z danego lasu drewna dla celów gospodarczych. W opinii większości osób związanych z ochroną środowiska najcenniejszymi ekosystemami są te, które są całkowicie kształtowane przez czynniki naturalne.

kornik corneco

Najbardziej znanym z korników jest mający 5 milimetrów kornik drukarz, którego larwy rozwijają się w świerkach. Kornik drukarz atakuje głównie drzewa osłabione. Działalność korników i innych szkodników drewna w lasach naturalnych reguluje liczebność poszczególnych gatunków drzew i przyczynia się do zwiększenia ich różnorodności w lasach. Jest tak dlatego, że różne szkodniki drewna występujące w lasach preferują różne gatunki drzew. Jeśli więc dany gatunek drzew występuje w danym lesie w dużych ilościach to żerującym na danym gatunku drewna szkodnikom bardzo łatwo jest znaleźć kolejne drzewa do żerowania ponieważ zawsze są one blisko. Sprzyja to rozwojowi innych, rzadziej występujących w danym lesie drzew, które są mniej narażone na działalność szkodników. W przypadku lasów naturalnych w dłuższym okresie prowadzi to do ustalenia się stałej proporcji poszczególnych gatunków drzew w danym lesie. To jaka konkretnie będzie to proporcja uzależnione jest od klimatu panującego w miejscu w którym rośnie dany las, rodzaju gleby na której on rośnie i innych czynników.

Sytuacja gdy dany szkodnik drewna pojawia się w lesie w dużych ilościach nazywana jest gradacją.

W lasach gospodarczyk walka z kornikami polega na wycięciu zaatakowanych drzew i wywiezieniu ich z lasu zanim larwy będą mogły się przepoczwarzyć i wylecieć z drzew w których żerują. Aby działania te były skuteczne konieczne jest wycięcie znacznej większości drzew w których żerują korniki. Nierzadko wiąże się to z koniecznością wycięcia ogromnych ilości drzew.

Wielu przeciwników tego typu działań sugeruje, że w rzeczywistości głównym ich celem jest pozyskanie drewna z terenów leśnych. W przypadku monokultur, a więc lasów w których występuje jeden gatunek szkodników drewna wystąpienie gradacji wydaje się kwestią czasu.

Wiele gatunków korników na przykład cetyńce, rytowniki, bruzdkowce, wgryzonie i zakorki rozwija się w łyku. Najczęściej jednak żerowanie korników ma miejsce pomiędzy drewnem, a korą.

Inne niż korniki szkodniki drewna

Szkodniki drewna zaliczane są przede wszystkim do kilku rodzin chrząszczy. Rodziny te to kołatkowate, kózkowate, miazgowcowate, kapturnikowate, bogatkowate, drwionkowate, ryjkowcowate i zalęszczycowate. Szkodnikami drewna są też nie występujące w Polsce termity. Sporadycznie zdarza się również, że nieznaczne zniszczenia drewna powodują też przedstawiciele innych grup zwierząt. W drewnie zanurzonym w wodzie mogą żerować zaliczane do muchówek ochotki czerwone.

Gdzie jeszcze żerują szkodniki drewna

Obok drewna szkodniki drewna niszczą również przedmioty wykonane z szeregu innych materiałów w tym między innymi książki, obrazy na płótnie, oleodruki i płyty gipsowo-kartonowe. Zaobserwowano nawet otwory drążone przez szkodniki drewna w blachach i płytach wykonanych z miedzi, cyny, srebra, aluminium, cynku, ołowiu jeśli pokrywały one drewno z którego szkodniki drewna próbowały się wydostać.

Rozwój szkodników drewna

Większość szkodników drewna przechodzi przeobrażenie zupełne w przypadku którego kolejne stadia rozwojowe w ogóle nie przypominają poprzednich. Jedynie termity przechodzą przeobrażenie niezupełne w przypadku którego larwy są podobne do osobników dorosłych.

W przypadku szkodników drewna przechodzących przeobrażenie zupełna rozwój składa się z czterech stadiów, a mianowicie jaja, larwy, poczwarki i postaci dorosłej. Larwy są jedynym stadium rozwojowym szkodników drewna, które może rosnąć i jedynym, które żywi się drewnem. Dla larw szkodników drewna drewno jest za równo pożywieniem jak i kryjówką. Są jednocześnie one stadium u większości szkodników drewna trwającym najdłużej, czasami nawet kilkanaście lat jak bywa to w przypadku spuszczela pospolitego. Podczas swojego rozwoju larwy spuszczela pospolitego co jakiś czas zrzucają naskórek. Osobniki dorosłe nie rosną. Swoje życie spędzają one na działaniach związanych z rozmnażaniem się takich jak poszukiwanie partnerów, kopulacja i składanie jaj. W przypadku niektórych szkodników drewna na przykład kołatka domowego osobniki dorosłe w ogóle nie pobierają pokarmu.

Szkodniki drewna można podzielić na szkodniki odżywiające się samym drewnem i na szkodniki odżywiające się grzybami żyjącymi w drewnie.

Szybkość rozwoju szkodników drewna uzależniona jest od temperatury i wilgotności. Większość szkodników drewna szybciej rozwija się w wyższych temperaturach, ale zimowe przechłodzenie może być wręcz konieczne dla rozwoju larw. Tak jest między innymi w przypadku spuszczela pospolitego i kołatka domowego. Z drugiej strony larwy szkodników drewna mogą zginąć jeśli temperatura zimą będzie zbyt niska.

Czemu mam korniki w domu?

Na to czy „korniki” pojawią się w naszych domach wpływa wiele czynników. Prawdopodobieństwo to wzrasta w przypadku użycia niedostatecznie wysuszonego, nieokorowanego, młodego lub bogatego w biel drewna, niewłaściwego posadowienia budynku, braku zabezpieczenia drewna przed szkodnikami, użycia do budowy drewna rozbiórkowego lub budowania w okolicach lesistych.

Jakie mam szkodniki drewna?

Skoro w naszych domach i mieszkaniach nie pojawiają się korniki to jakie występują w nich szkodniki drewna? Najczęściej są to kołatek domowy, spuszczel pospolity, tykotek pstry, krokwiowiec piłkorożny i wyschlik grzebykorożny.

To jaki gatunek szkodnika drewna zaatakował nasz dom możemy rozpoznać po jego wyglądzie, wyglądzie żerowisk, kształcie otworów wylotowych przez które osobniki dorosłe opuszczają drewno i zawartości żerowisk.

Najpierw jednak warto spojrzeć na to z jakiego gatunku drewna wykonany został fragment w którym żerują szkodniki. Każdy z gatunków szkodników drewna żeruje w określonym rodzaju drewna. Kołatek domowy, tykotek pstry i krokwiowiec piłkorożny żerują za równo w drewnie drzew liściastych jak i w drewnie drzew iglastych. Kołatek uparty również może żerować za równo w drewnie drzew liściastych jak i w drewnie drzew iglastych, ale wyraźnie preferuje on drewno drzew iglastych. Wyschlik grzebykorożny i miazgowce żerują w drewnie drzew liściastych.

W określeniu gatunku owada bardzo pomocna jest też wielkość otworów wylotowych. U wyschlika grzebykorożnego i miazgowców mają one od 1 do 2 milimetrów średnicy. U kołatka upartego i krokwiowca piłkorożnego od 2 do 3 milimetrów średnicy. U tykotka pstrego od 3,5 do 4 milimetrów średnicy. Bardzo zróżnicowane są wielkości otworów wylotowych bardzo powszechnego kołatka domowego. Mają one od 0,7 do 2,2 milimetra średnicy.

Kolejnym sposobem na rozpoznanie tego, z jakim gatunkiem owada mamy do czynienia jest przyjrzenie się zawartości korytarzy szkodników drewna. Zawartość ta nierzadko wysypuje się na zewnątrz przez otwory wylotowe w związku z czym jej skład możemy poznać bez konieczności dodatkowego uszkadzania drewna. Najczęściej składa się ona z mączki drzewnej i odchodów, które mają różny kształt w zależności od tego, do którego należą gatunku. Korytarze drążone przez kołatka domowego wypełnione są mączką drzewną i odchodami mającymi kształt krótkiego wrzeciona. Korytarze wyschlika grzebykorożnego i miazgowców zawierają szczelnie ubitą mączkę drzewną w której trudno jest zauważyć wyraźnie ukształtowane grudki odchodów. Korytarze drążone przez tykotka pstrego wypełnione są mączką drzewną i odchodami mającymi formę silnie spłaszczonych kuleczek. Odchody kołatka upartego są języczkowate i spłaszczone.

Przyjrzyjmy się bliżej wspomnianym wcześniej najpowszechniej występującym szkodnikom drewna.

Spuszczel pospolity

Spuszczel pospolity występuje w strefie klimatu umiarkowanego całej półkuli północnej, a w Polsce na całym terytorium kraju położonym poniżej 1000 metrów nad poziomem morza. Ciało spuszczela pospolitego jest spłaszczone, pokryte włoskami i ciemnobrunatne. Spuszczel pospolity pojawia się w różnych częściach budynków, choć częściej występuje w ich górnych partiach. Żyjące kilkanaście dni osobniki dorosłe spuszczela pospolitego pojawiają się od połowy czerwca do połowy sierpnia. Drewno opuszczane jest przez osobniki dorosłe spuszczela pospolitego w najcieplejszych porach dnia przy temperaturze wynoszącej co najmniej 25 stopni Celsjusza. Samice spuszczela pospolitego składają najczęściej 100, a czasami nawet 500 jaj. Spuszczele pospolite lubią zwłaszcza szorstkie powierzchnie drewna w którym znajdują się liczne szczeliny.

spuszczel domowy

Larwy spuszczela pospolitego najczęściej wylęgają się z jaj po upływie kilku dni, ale jeśli jest chłodno mogą się z nich wykluć dopiero po upływie dopiero 48 dni. Larwy spuszczela pospolitego wgryzają się w drewno na głębokość od 10 do 20 milimetrów. W trawieniu drewna pomagają robakom tym enzymy. Jeśli drewno nie zawiera odpowiednich dla larw spuszczela pospolitego ilości witamin, białka i cholesterolu może wśród nich dochodzić do kanibalizmu. Spuszczel pospolity preferuje młode drewno. Wraz ze wzrostem wieku drewna maleje liczba żerujących w nim larw spuszczela pospolitego. Rzadko zdarza się, by spuszczel pospolity żerował w drewnie mającym więcej niż kilkadziesiąt lat. Spuszczel pospolity najlepiej rozwija się przy wilgotności wynoszącej od 26 do 50 % i przy temperaturze wynoszącej od 28 do 30 stopni Celsjusza. Stadium larwalne spuszczela pospolitego trwa od kilku do kilkunastu dni, a do jego wystąpienia konieczne jest poddanie spuszczela pospolitego działaniu niskich temperatur w miesiącach zimowych. Stadium poczwarki spuszczela pospolitego trwa od półtora do trzech tygodni.

Kołatek domowy

Kołatek domowy występuje w strefie klimatu umiarkowanego na całym świecie. Ze względu na wysoką wrażliwość kołatka domowego na działanie niskich temperatur kołatek domowy występuje głównie wewnątrz budynków, które nierzadko doprowadza do całkowitego zniszczenia. Kołatek domowy najlepiej rozwija się przy temperaturze wynoszącej od 22 do 23 stopni Celsjusza i możliwie najwyższej wilgotności. Ze względu na silne preferencje dla miejsc o wysokiej wilgotności kołatek domowy pojawia się przede wszystkim w niższych partiach budynków w tym zwłaszcza w piwnicach.

Kołatek domowy często spotykany jest również w budynkach opuszczonych, skansenach i starych kościołach. Osobniki dorosłe kołatka domowego są brązowe i mają od 3 do 4 milimetrów długości. Jaja składane są przez samice kołatka domowego pojedynczo w otworach wylotowych lub szparach w drewnie. Po upływie kilkunastu dni wylęgają się z nich dorastające do 6 milimetrów larwy kołatka domowego. Swoje korytarze drążą one w płaszczyźnie przyrostów wczesnego drewna drzew liściastych. Larwy kołatka domowego rozwijają się przez od 1 do 7 lat, ale rzadko są to więcej niż 3 lata. Stadium poczwarki kołatka domowego trwa 2 tygodnie.

Wyschlik grzebykorożny

Wyschlik grzebykorożny występuje na terenie Europy, Azji Mniejszej i Syberii. Wyschlik grzebykorożny rozwija się w budynkach i meblach. Ten drewnożerny robak często zeruje również w ludowych sprzętach i rzeźbach. Osobniki dorosłe wyschlika grzebykorożnego mają od 3 do 5 milimetrów długości i brązowy kolor ciała. Samce wyschlika grzebykorożnego mają ząbkowane czułki w kształcie grzebyków co sprawia, że dość łatwo jest je odróżnić od samic wyschlika grzebykorożnego. Osobniki dorosłe wyschlika grzebykorożnego pojawiają się od maja do sierpnia. Samice wyschlika grzebykorożnego składają jaja w wydrążonych przez siebie chodnikach mających od 5 do 15 milimetrów średnicy lub w starych otworach wylotowych. Żyjące około dwa lata larwy wyschlika grzebykorożnego wykluwają się z nich po upływie kilkunastu dni. Kolebki poczwarkowe wyschlika grzebykorożnego najczęściej układają się prostopadle do powierzchni drewna.

Tykotek pstry

Tykotek pstry pojawia się na terenie całej Europy, ale najliczniej ten żerujący w drewnie robak występuje na terenach wilgotnych. Na terenie Polski tykotek pstry najliczniejszy jest w górach, na pogórzu i północnym-wschodzie. Do budynków tykotek pstry przenosi się z lasów i innych rodzajów zadrzewień. Często zdarza się, że tykotek pstry żeruje w starym, nierzadko zabytkowym drewnie.

Nazwa tykotek pochodzi od dźwięku tykotania powodowanego przez larwy tykotka pstrego uderzające w drewno w krótkich odstępach czasu. Osobniki dorosłe tykotka pstrego są czarnobrunatne. Ciała osobników dorosłych tykotka pstrego pokryte są krótkim, gęstym, przylegającym do ciała owłosieniem mającym od 5 do 9 milimetrów długości. Pojawiają się one od końca kwietnia do czerwca. Jest to stosunkowo wcześnie jak na szkodniki drewna. Tak wczesne pojawienie się wynika z faktu, że przepoczwarzenie tykotków pstrych ma miejsce jeszcze przed zimą, a zimują dorosłe chrząszcze tykotków pstrych. Osobniki dorosłe tykotów pstrych poza drewnem żyją przez kilka tygodni.

Pojedyncza samica tykotka pstrego najczęściej składa kilkadziesiąt, a czasami nawet do dwustu jaj z których po upływie od 20 do 35 dni wylegają się larwy tykotków pstrych. Rozwój młodych larw tykotków pstrych odbywa się w wilgotnym, opanowanym przez grzyby drewnie. Im starsze są larwy tykotków pstrych tym niższe są ich wymagania dotyczące rodzaju drewna w którym żerują. Rozwój starszych larw tykotków pstrych może następować także w drewnie suchym i niezagrzybionych. Rozwój tykotka pstrego trwa od 2 do 10 lat, ale rzadko zdarza się, że jest to więcej od 5 lat. Najszybszy rozwój tykotka pstrego jest przy temperaturze wynoszącej od 20 do 25 stopni Celsjusza i wilgotności wynoszącej 80%. Wyrośnięte larwy tykotka pstrego osiągają do 10 milimetrów długości.

Krokwiowiec piłkorożny

Krokwiowiec piłkkorożny jest powszechny na terenie Europy, innych państw Europy, Azji mniejszej i Kaukazu. Ten drewnożerny robak żeruje w drewnie iglastym i liściastym.

Ciemnobrunatne chrząszcze maja od 3 do 5milimetrów długości. Szare włosy przylegają do ciała krokwiowca piłkorożnego. Czułki piłkowane. Trzy ostatnie z ich członów są dłuższe od poprzednich. Pokrywy osobników dorosłych krokwiowca piłkorożnego pokryte są regularnymi, zagłębionymi szeregami kropek. Chrząszcze pojawiają się w miesiącach letnich. Jaja składane są przez samice krokwiowca piłkorożengo w zagrzybionym drewnie. Larwy są łukowato zgięte i białe. Dorastają do centymetra długości. Larwy drążą okrągłe chodniki mające 0,3-2 milimetry długości. Są one bardzo podobne do chodników kołatka upartego. Ponieważ krokwiowiec piłkorożny atakuje głównie drewno, które już zostało uszkodzone przez grzyby powodowane przez niego szkody są mniejsze od powodowanych przez wymienione wcześniej owady takie jak spuszczel pospolity, kołatek domowy, wyschlik grzebykorożny i tykotek pstry. Ataku wyschlika grzebykorożnego można łatwo uniknąć dbając o to, aby drewno nie zostało zaatakowane przez grzyby.

Zwalczanie „korników”

Wymienione owady mogą dokonywać znaczących zniszczeń na szczęście jednak można je zwalczyć. Istnieje wiele metod zwalczania szkodników drewna wszystkie one jednak wymagają posiadania specjalistycznego sprzętu i umiejętności, co oznacza, że zwalczanie szkodników drewna zawsze wiąże się z koniecznością skorzystania z usług specjalistycznej firmy zajmującej się zwalczaniem szkodników drewna. W jaki sposób firma zwalczająca szkodniki drewna zwalczy szkodniki? Najpopularniejsze metody zwalczania szkodników drewna to zwalczanie szkodników drewna przez fumigacje, zwalczanie szkodników drewna dezynsekcją beztlenową, owady w drewnie

zwalczanie szkodników drewna promieniowaniem mikrofalowym i zwalczanie szkodników drewna żelem owadobójczym XILIX. Zwalczanie „korników” fumigacją stosowane jest w przypadku, gdy szkodniki drewna opanowały dużą część budynku. Zwalczanie „korników” żelowaniem żelem owadobójczym XILIX i zwalczanie „korników” promieniowaniem mikrofalowym stosowane jest jeśli szkodniki drewna zaatakowały pojedyncze elementy drewniane. Zwalczanie „korników” dezynsekcją beztlenową stosowane jest jeśli zaatakowane zostały przedmioty wykonane z drewna. Dezynsekcja beztlenowa obok zwalczania szkodników żerujących w drewnie stosowana jest jeśli trzeba przeprowadzić zwalczanie szkodników archiwaliów na przykład akt.

 


 

Zwalczanie Korników – Profesjonalna firma

www.corneco.pl

 

Dlaczego korniki są niebezpieczne? Zwalczanie korników
4.9 (98.75%) 48 głos[ów]
Krokwiowiec piłkorożny zwalczanie

Krokwiowiec piłkorożny – szkodnik żerujący w zagrzybionym drewnie

Gdzie występuje Krokwiowiec piłkorożny?

Krokwiowiec piłkorożny występuje na terenie Europy, Kaukazu i Azji mniejszej. W Polsce jest on pospolity.

Żerowanie krokwiowca piłkorożnego – szkodnik zagrzybionego drewna

Krokwiowiec piłkorożny żeruje głównie w zagrzybionym drewnie drzew liściastych i iglastych. Występuje on za równo w lasach jak i w wykonanych z drewna budynkach.

Jak wygląda krokwiowiec piłkorożny

Osobniki dorosłe krokwiowca piłkorożnego są ciemnobrunatne. Mają one od 3 do 5 milimetrów długości. Włosy krokwiowca piłkorożnego są szare i przylegają do ciała. Na czułkach krokwiowca piłkorożnego znajdują się charakterystyczne piłkowania którym owad ten zawdzięcza swoją nazwę. Trzy ostatnie człony czułek są dłuższe od poprzednich członów. Na pokrywach krokwiowca piłkorożnego znajdują się regularne, zagłębione szeregi kropek.

Rozmnażanie się i rozwój krokwiowca piłkorożnego

Osobniki dorosłe krokwiowca piłkorożnego pojawiają się w lipcu i w sierpniu. Samice krokwiowca piłkorożnego składają jaja w wyżej położonych, zagrzybionych częściach budowli. Białe, łukowato zgięte larwy krokwiowca piłkorożego osiągają do 9 milimetrów długości. Głowa larw wyraźnie wyodrębniona. Na dziewiątym pierścieniu larw krokwiowca piłkorożnego znajdują się drobne kolce. Okolice odbytu larw nagie. Chodniki drążone przez larwy krokwiowca piłkorożnego mają okrągły przekrój. Ich szerokość rośnie wraz z larwą od 0,3 milimetra w początkowej części aż do 2 milimetrów w ich części końcowej. Pod względem wyglądu żerowiska krokwiowca piłkorożnego przypominają żerowiska kołatka upartego. Podstawowa różnica pomiędzy nimi polega na innym umiejscowieniu. Krokwiowiec piłkorożny preferuje drewno o niższej wilgotności w związku z czym często pojawia się on w wyższych partiach budynków cechujących się niższą wilgotnością. Kołatek uparty preferuje drewno o wyższej wilgotności w związku z czym częściej pojawia się on w niższych, bardziej wilgotnych partiach budowli.

Szkody wyrządzane przez krokwiowca piłkorożnego.

Krokwiowiec piłkorożny występuje powszechnie. Mimo to wyrządzane przez niego szkody nie są duże. Wynika to z faktu, że tak naprawdę sam w sobie nie powoduje on szkód, a jedynie przyśpiesza zniszczenia, które zapoczątkowane zostały przez grzyby.

Jak uchronić się przed krokwiowcem piłkorożnym

Podstawową metodą ochrony budynków przed działalnością krokwiowca piłkorożnego jest zabezpieczanie ich przed zagrzybieniem i zawilgoceniem. W już zagrzybionym należy przeprowadzać działania mające na celu zwalczanie grzybów.

 

Krokwiowiec piłkorożny – szkodnik żerujący w zagrzybionym drewnie
5 (100%) 54 głos[ów]
miazgowiec parkietowiec zwalczanie

Miazgowiec parkietowiec – szkodnik drewna z rodziny miazgowcowatych

Czym jest Miazgowiec parkietowiec – miazgowcowate

Miazgowiec parkietowiec jest chrząszczem z rodziny miazgowcowatych.

Występowanie miazgowca parkietowca – gdzie można spotkać szkodnika

Miazgowiec parkietowiec jest szeroko rozprzestrzeniony na świecie. Występuje on w wielu krajach charakteryzujących się ciepłym lub umiarkowanym klimatem. Miazgowiec parkietowiec występuje w Europie, rejonie Morza Śródziemnego, Zakaukaziu, Japonii i w Ameryce Północnej.

Niestety nie wiadomo skąd pochodzi miazgowiec parkietowiec. Podejrzewa się jednak, że wywodzi się on z terenów indiomalajskich.

W Polsce jest on pospolity na terenie całego kraju, choć tylko lokalnie występuje on licznie.

Jakie drewno niszczy miazgowic parkietowiec – żerowanie szkodnika

Rozwój larw miazgowca następuje w martwym, suchym drewnie drzew liściastych. Szczególnie narażone na żerowanie larw tego owada są bielaste części dębów i jesionów. Po za nimi miazgowiec parkiwetowiec żeruje również w orzechu, platanie, topoli i wiśni.

Miazgowiec parkietowiec poraża drzewa stojące, leżące, tarcicę oraz wyroby wykonane z drewna. Miazgowiec parkietowiec silnie preferuje drewno drzew ściętych jesienią lub zimą cechujące się wysoką zawartością skrobi.

Jak wygląda miazgowiec parkietowiec ?

Osobniki dorosłe miazgowca parkietowca mają od 2,5 do 5 milimetrów długości. Są one jasno lub ciemnobrunatne. Na głowie oraz przedpleczu chrząszczy miazgowca parkietowca znajdują się żółtawe włoski. Głowa miazgowca parkietowca jest dobrze wyodrębniona. Znajdują się na niej jedenastoczłonowe, zakończone buławkami czułki. Przedplecze osobników dorosłych miazgowca parkietowca jest nieregularnie czworokątne, lekko zaokrąglone i węższe od nasady pokryw. Wierzchnia część przedplecza jest punktowana. Przestrzeń pomiędzy punktami jest delikatnie pomarszczona i matowa. W centralnej części przedplecza znajduje się owalna, podłużna jamka. Pokrywy pokryte są rzędami nieregularnych kropek.

Rozmnażanie się i rozwój miazgowca parkietowca

W warunkach naturalnych rójka miazgowca parkietowca trwa od maja do czerwca. W zamkniętych, ogrzewanych zimą pomieszczeniach osobniki dorosłe miazgowca parkietowca mogą pojawiać się przez cały rok.

Jaja składane są przez samice miazgowca parkietowca pojedynczo lub po kilka sztuk na głębokości od 2 do 5 milimetrów w naczyniach drewnie. Czasami składane są one przez samice miazgowca parkietowca również w rysach i pęknięciach w drewnie. Przed złożeniem jaj samica sprawdza czy wilgotność drewna oraz jego skład są optymalne dla rozwoju larw. Pojedyncza samica miazgowca parkietowca składa około 70 jaj. Jaja miazgowca parkietowca są walcowate i wydłużone. Na jednym z ich końców znajduje się cienki wyrostek.

Larwy miazgowca parkietowca wylegają się z jaj po upływie tygodnia od ich złożenia. Są one białawe. Osiągają do 6 milimetrów długości. Początkowo są one wydłużone. Po pierwszym linieniu ich kształt zmienia się na łukowato zgięty. Głowa larwy miazgowca parkietowca jest wyraźna. Na ósmym segmencie odwłoka larwy miazgowca parkietowca znajduje się duża przetchlinka pozwalająca na odróżnienie larw miazgowca parkietowca od larw kołatków na przykład od larw kołatka domowego lub kołatka upartego. Żerowanie larw miazgowca parkietowca jak wspominaliśmy odbywa się głownie w bielu zlokalizowanym w pobliżu miazgi. Czasami dochodzi również do uszkodzeń zewnętrznego drewna twardzielowego. Chodniki drążone przez larwy miazgowca parkietowca mają od 1 do 2 milimetrów średnicy. Wypełnione są szczelnie mączką drzewną. Ich przekrój jest okrągły, a przebieg nieregularny.

Poczwarki miazgowca parkietowca są białe i łukowato zgięte. Swoim kształtem przypominają one osobniki dorosłe miazgowca parkietowca.

Długość cyklu rozwojowego miazgowca parkietowca cechuje się dużym zróżnicowaniem w zależności od wilgotności i temperatury drewna w którym odbywa się żerowanie larw. W warunkach naturalnych najczęściej jest to rok, choć przy mało sprzyjających warunkach rozwój miazgowca pakietowca może trwać nawet 3 lata. W pomieszczeniach ogrzewanych najczęściej trwa on 4 miesiące. Optymalne warunki rozwoju miazgowca parkietowca to temperatura wynosząca od 17 do 23 stopni Celsjusza i wilgotność drewna mieszcząca się w przedziale pomiędzy 10, a 20 %.

Czy miazgowiec parkietowiec jest niebezpieczny – zniszczenia drewna

Miazgowiec parkietowiec jest jednym z najgroźniejszych szkodników drewna. W Polsce pod względem częstotliwości występowania i wyrządzanych szkód przewyższają go jedynie kołatek domowy i spuszczel pospolity. Żerowanie miazgowca parkietowca nierzadko prowadzi do całkowitego zniszczenia drewna w którym się ono odbywa. Niewielkie wymagania miazgowca parkietowca dotyczące wilgotności materiału w którym żeruje sprawiają, że często występuje on w zakładach przemysłu drzewnego takich jak wytwórnie okleiny, sklejki lub mebli oraz parkieciarnie. Miazgowiec może żerować w niemalże wszystkich drewnianych przedmiotach znajdujących się w domach i drewnianych elementach budowli.

Podstawową metodą zapobiegania szkodom wywoływanym przez miazgowca parkietowca jest przestrzeganie zasad dotyczących higieny na składowiskach drewna. W miejscach w których miazgowiec parkietowiec występuje wyjątkowo licznie surowiec opryskiwany jest insektycydami kontaktowymi. W drewnie już opanowanym przez miazgowca parkietowca najczęściej stosowane metody zwalczania miazgowca parkietowca to gazowanie fosforowodorem, dezynfekcja beztlenowa, żelowanie żelem owadobójczym XILIX lub zwalczanie miazgowca parkietowca promieniowaniem mikrofalowym.

Miazgowiec parkietowiec – szkodnik drewna z rodziny miazgowcowatych
5 (100%) 64 głos[ów]